gör

MÖ 6000’li yıllarda kurulmuş olan Samsun, Kaşkalara ve Hititlere kadar uzanan tarihçesi zengin bir arkeolojik mirasa; Pontus, Roma, Bizans ve Osmanlı hakimiyetleri altındaki dönemleri ise zengin bir kültürel mirasa sahip olmasını sağlamıştır.

Kızılırmak ve Yeşilırmak ile birlikte onlarca çay ve ırmağın suladığı bereketli toprakları ile sadece tarımda ön plana çıkmamış, aynı zamanda zengin bitki örtüsü ve ormanları ile doğa severlerin de uğrak noktalarından biri olmuştur.

Samsun’a gidildiğinde muhakkak ziyaret edilmesi gerekli yerler şunlardır:

Onur Anıtı

Dönemin valisi Kazım Paşa tarafından Avusturyalı heykeltıraş Heinrich Krippel’e yaptırılmıştır. Kurtuluş Savaşı’nı başlatmak için 19 Mayıs 1919’da Bandırma Vapuru ile Samsun’a gelen Mustafa Kemal Atatürk’ün Samsun’a çıktığı noktaya dikilen anıtın açılışı 1932 yılında yapılmıştır.

Bandırma Vapuru

Silah arkadaşları ile birlikte İstanbul’dan yola çıkan Mustafa Kemal Atatürk’ü Samsun’a taşıyan Bandırma vapurunun replikasının yapılması ile ilgili 1999 tarihinde Samsun Valiliği tarafından başlatılan proje 2001 yılında tamamlanmış, 2003 yılında da resmi açılışı gerçekleştirilmiştir. Samsun Büyükşehir Belediyesi’nin sonraki yıllarda yaptığı çevre düzenlemesi çalışmaları ve eklemeler sonucunda Bandırma Vapuru ve Milli Mücadele Parkı Açık Hava Müzesi haline getirilmiştir.

Kent Müzesi

1928 yılında inşa edilen ve uzun yıllar demiryolu işçilerinin lojmanı olarak kullanılan iki adet tarihi ahşap binada kurulmuştur. 2013 yılından bu yana içerisinde yer alan tematik bölümlerde Samsun’un sosyal, tarihi, kültürel, coğrafi ve ekonomik yapısına ilişkin bilgi, belge ve eşyalar sergilenmektedir.

Atakum ve Terme Sahilleri

Atakum ve Terme sahilleri 13 farklı mavi bayraklı plajı, yeme-içme yerleri ve kilometrelerce uzanan bisiklet ve yürüyüş yolları ile yaz aylarında yerli ve yabancı turistlerin gözde mekanlarından biridir.

Kuş Cenneti

Diğer adıyla Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti, toplam 56.000 hektar genişliğinde, üzerinde irili ufaklı 20 adet göl ile büyük bataklık ve sazlık alanlar bulunan, doğal özellikleri büyük ölçüde korunabilmiş, ülkemizin Karadeniz kıyısındaki tek sulak alanıdır. Barındırdığı kuş sayısı bakımından yalnızca Türkiye için değil tüm dünya ekolojisi açısından büyük öneme sahiptir. Yaban hayatı geliştirme sahası olarak ilan edilen bu alan Ondokuzmayıs, Bafra ve Alaçam ilçelerini kapsamaktadır. UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alan Kızılırmak Deltası, göç sırasında Karadeniz'i doğrudan aşan kuş türleri için yaşamsal önem taşımaktadır. Türkiye’de kayıtlı 460 kuş türünün yaklaşık %35'i Kızılırmak Deltası'nda tespit edilmiş olup bunların yaklaşık %15'i burada üremektedir.

Kolay Turizm Merkezi, Asarkale ve Kaya Mezarları

Derbent Barajı’nın yapımıyla birlikte oluşan baraj gölü bir doğal güzellik meydana getirmiştir. Kızılırmak boyunca uzanan bu eşsiz güzelliği, hemen yanı başındaki Asarkale Kaya Mezarları tamamlamaktadır. Asarkale, gizli geçitten yukarı çıkışı sağlayan merdivenleri ile sizi adım adım yukarıya çıkaran, dev bir kaya kütlesinin üzerine oturtulmuş bir yapıdır. Baraj gölünün iki yanında dik yarlara oyulmuş Kaya Mezarları ve Akalan Şelaleleri insanda hayranlık uyandırmaktadır.

Çarşamba Göğceli Cami

Türkiye sınırları içinde ayakta kalabilen en eski ahşap camilerden olan yapı, ahşaptan yığma tekniğinin en güzel örneklerinden biridir. İnşa kitabesi bulunmayan caminin kayıtlı bir vakfiyesine de rastlanılmamıştır. Camiden alınan ahşap numuneler üzerinde yapılan karbon testleri sonucundan caminin 1206 yılında inşa edildiği, önündeki revakın 1335 yılında eklendiği veya onarıldığı anlaşılmıştır.

Vezirköprü Şahinkaya Kanyonu

1988 yılında tamamlanan Altınkaya Baraj Gölü’nün içerisinde kalan Şahinkaya Kanyonu, yaklaşık 5 km uzunluğunda ve yüzlerce metre yükseklikteki sarp kayalıklar arasında yer almaktadır. Kızılırmak’ın binlerce yıl aşındırarak oluşturduğu bir doğa harikası olan bu kanyon, baraj gölünün suyunun yükselmesi ile bugünkü görünümüne ulaşmıştır. Zorlu yamaçlar, gür ve bir o kadar da yeşil bitki örtüsü ile inanılmaz bir doğa harikası olan kanyon Samsun’daki 5 turizm bölgesinden birisidir.

Ayvacık Kirazlık Adası 

Kirazlık Adası 1975-1981 yılında yapılan Suat Uğurlu Barajı sularının bölgeyi kaplaması sonu oluşan bir adadır. İlçeye yaklaşık 10 km mesafede Çarşamba yolu üzerinde aracınızla giderken rahatlıkla görülebilecek bir konumdadır. Baraj gölleri içindeki tek ada olma özeliği taşıyan Kirazlık Adası eşsiz bir manzaraya ev sahipliği yaparak ilçeye gelen turistlerin yoğun ilgisini çekmektedir. Adaya tekne turu da düzenlenmektedir.

Lâdik Akdağ Kayak Merkezi

İlçeye 7 km. mesafede bulunan Akdağ’ın zirvesinde 1788 rakımlı Uzunyazı Tepe ile 1404 rakımlı Yemişen Tepe arasında kurulan Akdağ Kış Sporları ve Kayak Merkezi 2009 yılında telesiyej sisteminin tamamlanmasıyla kayak severlerin hizmetine sunulmuştur. Orta Karadeniz Bölgesi’nin tek kayak merkezi olması nedeniyle oldukça rağbet görmektedir. Hafta sonlarında yaklaşık 5 bin kişi pistlerden yararlanmaktadır.

Havza ve Ladik Kaplıcaları

Havza, kaplıcalarıyla termal turizmde öne çıkan ve yeni yatırımlar yapılarak potansiyelini daha yukarılara çıkarabilecek ilçemizdir. Kaplıca sularının romatizmal hastalıklar gibi birçok hastalığın tedavisinde olumlu etki yaptığı tıbbi olarak kanıtlanmış olduğundan büyük önem taşımaktadır. Havza kaplıcaları ve Lâdik Hamamayağı kaplıcalarından yılda yaklaşık 200.000 kişi yararlanmaktadır.

Terme Miliç Plajı

Terme’nin Yalı Mahallesi’nden Akçay’a kadar uzanan Miliç Çamlığı’nın hemen önünde yer almakta ve yazın mavi bayraklı plaj sularında serinlemek isteyen ziyaretçilerine aynı zamanda çamlık alan içerisinde piknik yapma imkânı da sunmaktadır. Önü kumsal arkası çamlık olan bölgede ayrıca çadır ve karavanlar için düzenlenmiş geniş bir kamp alanı da bulunmaktadır.

Vezirköprü Geyik Üretme Çiftliği

Bölgede nesli tükenmekte olan kızıl geyiklerin, doğal yaşam alanlarına uygun ama aynı zamanda korunaklı bir ortamda üreyip gelişebilmeleri için Samsun’un Vezirköprü ilçesinde kurulmuş bir geyik üreme çiftliğidir. Denizden 700 metre yükseklikte yer alan ve içerisinde sadece kızıl geyiklerin yaşadığı 85 hektarlık bu çiftlikte yetişen geyikler daha sonra doğaya salınmaktadırlar.

Vezirköprü Bedesten ve Arasta

Tarihi 1160 yılına dayanmaktadır. Dış ve içe doğru bedesteni mevcuttur. Dış bedesten hakkında pek fazla bilgi yoktur ancak iç bedestenin zamanında kervansaray olarak kullanıldığı bilinmektedir. 110 dükkân ve dört kemerli kapıya sahiptir bedestenin kapıları dört bir köşeden içe dönüktür. Ayrıca kare bezle kapatılmış basık şekilde kubbeleri vardır.

Vezirköprü Evleri

Tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapan Anadolu coğrafyasının mimari dokusunun en güzel örneklerinden Vezirköprü Evleri, kendine özgü kargir/karkas yapısıyla Osmanlı mimari anlayışının ve ahşap/kireç kalıplama işçiliğiyle Vezirköprülü’lerin ince zevkini yansıtmaktadır.

Mecidiye ve İstiklal (Çiftlik) Caddeleri

Samsun’un esnaf kültürünü yakından tanıyabileceğiniz, üzerinde kuyumcuları, restoranları, bankaları ve mağazaları ile neredeyse aradığınız her şeyi bulabileceğiniz, sadece gezmekten bile büyük keyif alacağınız caddelerdir.

Bafra Çetinkaya Köprüsü

1937 yılında inşa edilmiş erken Cumhuriyet dönemi yapılarındandır. 250 metrelik uzunluğu, parke taşlı zemini ve kemerli yapısı ile ilçe için sembolik değeri olan köprü günümüzde düğün konvoyları tarafından kullanılan, anı değeri yüksek bir köprüdür.

Tekkeköy Taş Yel Değirmeni

1860’lı yıllarda Çırakman köyünde yaşayan Rumlar tarafından yapılmış, Karadeniz’in taş gövdeli tek tarihi yel değirmenidir. Her yıl binlerce yerli ve yabancı turist tarafından ziyaret edilen yapı aynı zamanda yeni evli çiftlerin dış mekân fotoğrafları için tercih ettikleri mekanların en başında gelmektedir.

Tekkeköy Arkeolojik Vadi

Tarihçesi MÖ 6000’lere uzanan Samsun’da, Hitit ve Eski Tunç Çağı dönemlerine ait kalıntıların bulunduğu mağaraların yer aldığı bir alandır. Bölgede aynı zamanda, bu buluntuların imitasyonlarının sergilendiği bir de müze yer almaktadır. Vadi içerisinde yer alan tescilli bir Rum evinin restore edilmesi ile oluşturulmuş müze 2014 yılından bu yana Tekkeköy Mağaraları Arkeoloji Vadisi Müze Evi ismiyle ziyaretçilerini ağırlamaktadır.

Oymaağaç Höyüğü (Nerik Antik Kenti)

Asgari 6.000 yıllık tarihin izlerini taşıyan Oymaağaç’ın, Hititler’in kutsal şehri Nerik olduğu bilinmektedir. Bugüne kadar yapılan kazılarda yer altı merdiveni, kutsal çeşme ve çivi yazısı tabletler gibi yüzlerce kıymetli eser bulunan bu bölgede Kalkolitik döneminin ve Demir Çağı’nın izlerine rastlanılmıştır. Kazılar sırasında, tapınak olarak kullanıldığına inanılan ve sonunda bir pınar bulunan tünele de ulaşılmıştır.

Cerrahi El Aletleri ve Sağlık Müzesi

Cerrahi El Aletleri Sağlık Müzesi, 1926'da TCDD Lokomotif Bakım Onarım Atölyesi olarak inşa edilmiş ve 2019'da "Cerrahi El Aletleri ve Sağlık Müzesi" olarak yeniden düzenlenmiştir. Müze, Samsun kent merkezinde önemli bir yapıdır ve çeşitli kurumların iş birliğiyle oluşturulmuştur. Müzede 18. ve 19. yüzyıla ait sağlıkla ilgili eşyalar sergilenmektedir. İki katlı müze, genel cerrahi, diş hekimliği, resim sergisi ve cerrahi el aletleri üreten firmaların ürünlerini içeren salonlarla donatılmıştır. Ayrıca, sağlıkla ilgili özel etkinlikler, atölye çalışmaları ve tematik sergiler düzenlenmektedir. Müze, ildeki sağlık hizmetlerinin ve endüstrisinin tanıtımına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.

Samsun Müzesi

Samsun Müzesi’nin en göze çarpan koleksiyonu Amisos Antik Kenti buluntuları ve bu kentte yer alan bir mezar odasında bulunan Amisos hazinesidir. Mezar odası buluntularından bir erkek, bir kadın ve bir kız çocuğuna ait olan altın takılar özellikle önemlidir. Helenistik Dönem‘e ait bu eserler zamanın sanat ve işçiliğinin göstergesidir. Müzede ayrıca Klasik, Helenistik, Roma, Bizans, Selçuklu, Osmanlı ve Cumhuriyet Dönemlerine ait sikkeler sergilenir.

Samsun ve çevresinden Kalkolitik, İlk Tunç, Hitit, Helenistik ve Roma Dönemlerine ait eserler de müzenin koleksiyonları arasındadır. Her iki yüzü kabartmalı bronz mızrak ucu, İlk Tunç Çağı'na ait ameliyatlı kafatasları, MÖ 5. yüzyıla özgü orijinalinin kopyası olan bronzdan çıplak atlet heykeli de müzenin gözde eserleridir. Etnografik eserler ayrı bir bölümde yer alır.

Amisos Tepesi (Baruthane Tümülüsleri)

Antik Amisos kentinin izlerini taşıyan Amisos Tepesi, Samsun’un bilinen en eski yerleşim alanlarından biridir. Tepede yer alan Baruthane Tümülüsleri, MÖ 3. yüzyıla (Hellenistik Dönem) tarihlenir ve Karadeniz’in kuzey ticaret ağında önemli bir liman kenti olan Amisos’un elit sınıfına ait mezar yapıları olarak değerlendirilir. Arkeolojik kazılarda ortaya çıkarılan altın takılar, cam kaplar ve mimari detaylar, Samsun’un antik çağdaki zenginliğini gözler önüne serer. Günümüzde alan, seyir terası ve teleferik hattıyla birlikte tarih ve manzarayı aynı noktada buluşturur.

Amazon Köyü

Samsun’un mitolojik kimliğini yansıtan Amazon Köyü, Antik kaynaklarda Karadeniz kıyılarını yurt edindiği belirtilen Amazon kadın savaşçılarına atıfla oluşturulmuştur. Batıpark alanı içinde yer alan bu tematik mekân, Amazon figürlerini temsil eden heykeller ve sembolik yapılarla, Samsun’un mitolojiyle kurduğu bağı görünür kılar. Karadeniz kıyısında konumlanan Amazon Köyü, Samsun’un tarih öncesi anlatılarını modern kentsel yaşamla bir araya getiren özgün duraklardan biridir.         

Vezirsuyu Tabiat Parkı

Vezirsuyu Tabiat Parkı, Samsun’un yalnızca doğal değil, ulusal tarih açısından da en anlamlı noktalarından biridir. 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkan Mustafa Kemal Atatürk’ün, Havza’ya geçmeden önce ilk geceyi burada geçirdiği kabul edilir. Bu yönüyle park, Millî Mücadele’nin Karadeniz’deki ilk duraklarından biri olarak anılır. Zengin orman dokusu, doğal su kaynakları ve açık alanlarıyla Vezirsuyu, Samsun’da tarih ve doğanın iç içe geçtiği nadir alanlardan biridir.