Tabduk Emre ve Yunus Emre Türbesi
Anadolu’da Türkçe şiirin öncüsü kabul edilen Yunus emre, tasavvuf ve halk şairidir. 13. yüzyılda yaşayan düşünürün hayatı hakkında çeşitli rivayetler bulunmaktadır. Bunun en bilineni ve kabul göreni, Hacı Bektaş-ı Veli Dergâhı’nda bir süre bulunduktan sonra, Hacı Bektaş-ı veli tarafından Tapduk Emre Dergâhı’na gönderilmiş, ve burada olgunlaşmıştır. Yunus Emre’nin Hocası Tabduk Emrenin yanına defn edilmek istediği rivayet edilir. Doğumu gibi ölüm yeri ve tarihi de tartışma konusu olan Yunus Emre’nin ve Hocası Tabduk Emre’nin türbelerinin burada olduğu düşünülmektedir.
Yunus Emre, şiirlerinde barış, sevgi, kardeşlik gibi mesajlarla çağının çok ötesine seslenir. Bu yönüyle sadece Anadolu için değil, bütün insanlık için ortak bir değer olarak kabul edilir. Ölümünün 700. yılı anısına UNESCO’ 2021 yılını Yunus Emre Yılı ilan etmiştir. Her yıl çok sayıda ziyaretçi alan türbe, kültürel miras açısından oldukça önemlidir.
Carullah Bin Süleyman Camii
Kula 15. Yüzyıldan kalma birçok tarihi camiye ev sahipliği yapmaktadır. Bu camilerden en ilginç ve benzersiz olanı, Carullah Bin Süleyman Camisidir. Camiyi ilginç kılan, İslami yapılarda yaygın olarak kullanılan desen ve süslemelerin aksine bu caminin süslenmesinde inşa edildiği dönemde nadir görülen apartman ve piyano resimlerinin, ayrıca şehir portrelerinin ve meyve tabaklarının duvar süslemesi olarak kullanılmasıdır.
Emre Mahallesi’nde bulunan bu camii 1547-1548 yıllarında yapılmış ve bir külliyenin parçasıdır. Öğrenci odaları, derslikler, aşevi ve hamamdan oluşan külliyeden sadece camii ayakta kalmıştır. Resimli Camii olarak da bilinen bu camii tam olarak bir hoşgörü örneğidir. Caminin içindeki hat eserleri (duvar resimleri), Hattat Banazlı Mustafa Demni’ye aittir.
Antik Kollyda (Gölde) Köy Mimarisi ve Sarnıçları
Gölde köyü, Jeoloji, tarih, kültür, mimari ve arkeolojinin kesiştiği ve etkileşime girdiği önemli bir jeosittir. Köy, Kuvaterner volkanitleri ile çevrili mermer üzerinde yer almaktadır.
Gölde (İncesu) köyü eski bir Rum köyü olup, köyde 20. yüzyıla kadar Rumlar yaşamıştır. 1923-1930 yılları arasında gerçekleşen nüfus mübadelesi ile köyde yaşayan Rum nüfus yerini balkanlardan gelen Türklere bırakmıştır. Bu nedenle köy mimarisi hem Rum hem Türk kültürünün izlerini taşır.
Tarihsel ve kültürel öneminin yanı sıra, köyde karstik litolojinin kırsal mimari üzerindeki güçlü etkisini görmek mümkündür. Evlerin inşasında ve sokak kaplamalarında genellikle mermer kullanılmıştır. Köy merkezinde mermerler içerisinde açılmış su sarnıçları ve yer altı su kanalları bulunmaktadır. Su kanallarının yeraltı mağara sisteminin bir parçası olup olmadığı bilinmemektedir. Köydeki sarnıçlardan ikisi, muhtemelen Roma döneminden beri faaliyettedir.
Saraçlar At Nalı Volkan Konisi
Saraçlar (Kocadağ) volkan konisi günümüzden yaklaşık 300 bin yıl önce Kula yöresi Kuaterner volkanizmasının 2. Evresinde oluşmuştur. Koninin göreceli yüksekliği 100 m ve taban çevresi 1 kilometredir. Koni at nalı şeklinde olup, kendine özgü bir görünümü vardır. Koninin bu şekli alması volkandan çıkan lavların kuzeye akması ve kraterin kuzey kenarının tahrip olması ile ilişkilidir.