tat

Ezine Peyniri

Peynir denince ülkemizde aklımıza ilk gelen, Ezine peyniridir.Peynirin içerisinde bulunan süt, Çanakkale Kaz Dağları’ndaki doğal bitkiler ve su kaynaklarıyla beslenen, koyun, keçi ve ineklerin sütüdür.

Doğal oksijen kaynağı olan Kaz Dağları; bu bölgeye bol yağış getirmekte ve bu yağış bölgeye özgü olan güveyi otu, mercan köşk, tüylü nane, adaçayı, kekik, oğul otu, gibi yüzlerce güzel kokulu bitkinin oluşmasını sağlamaktadır. Sütün elde edildiği hayvanların tümü doğal yollardan beslenmektedirler. 

Bayramiç Beyazı

Bayramiç Beyazı bir çeşit nektarin’dir. Kaz Dağları'nın endemik meyvesi olarak tanınmaktadır. Çanakkale’nin Bayramiç ilçesinde 7 bin dönümlük alanda 3 dönem yetiştirilmektedir.

2011 yılında 'Bayramiç Beyazı' adıyla coğrafi işaret tescili alan ürün rengi, tadı, kokusu ve aroması ile tüketici tarafından beğenilmekte ve diğer nektarin çeşitlerine göre daha uzun süre dayanıklılık göstermektedir.

Çanakkale Zeytinciliği

Çanakkale ilindeki ziraat sahalarında zeytinin Olea europea oleaster (delice) ve Olea europea sativa (ehli) olmak üzere iki türü vardır.

Çanakkale'nin tarımsal faaliyetleri içerisinde zeytincilik önemli bir yere sahip olup, toplam 27.175 hektar alanda zeytincilik yapılmaktadır. Ayvacık ve Ezine ilçeleri Çanakkale ilinin zeytincilikte önde gelen ilçeleridir. Bu iki ilçe il genelindeki zeytin ağaçlarının %74,27’sini bulundurur.

Sardalya

Pervaneler gibi ışığa âşık, kayıklarda çalı çırpı yakılarak cezbedildiği için ateşbalığı da denilen bir balık olduğu söylenen sardalya balığı, konserve olarak tüketilmesinin yanı sıra asma yaprağına sarılarak ızgara yapılmasıyla da bilinir. Bu sardalyaların boyu maksimum 13-14 santimetre. Akdeniz ve Atlantik sardalyalarından daha küçük olan bu sardalyalar kutu konserveciliği için ideal ölçülere ve tabii ki lezzete sahip.

Gelibolu Peynir Helvası

Gelibolu peynir helvasının geçmişinin yaklaşık 700 yıl öncesine dayandığı düşünülmektedir. Osmanlı Devlet Arşivlerinde "Taze Peynir Helvası" olarak da kayıtlara geçmiştir.  Gelibolu ilçesinde akla ilk gelen tatlı olma özelliğini taşıyan Gelibolu peynir helvası, Tuzsuz beyaz peynir, un ve şeker ile yapılan yöresel bir lezzet.

Koruk Suyu

Koruk suyu olgunlaşmamış üzümlerin ezilmesiyle ortaya çıkmaktadır. Özellikle Ege'de ve Marmara'da serinletici etkisiyle meşrubat gibi tüketilmektedir. Aynı zamanda çoğu yörede zeytinyağlı yemeklere ekşi bir lezzet vermek için limon suyu yerine de kullanılabilmektedir.

İskorpit Çorbası

İskorpit balığı ve çeşitli sebzelerin bir araya gelmesiyle hazırlanan bu çorba, Çanakkale’nin önemli lezzetlerinden biridir. Yüksek besin değeri ve hassas tadı ile bölgede tüketimi oldukça fazla olan iskorpit balığı, deniz ürünlerini mutfağında sık sık kullanan Çanakkale’lilerin kış aylarında vazgeçilmez yemeklerindendir.

Ovmaç Çorbası

Bir küçük kuru soğan küp halinde kesilir, sıvı yağ katılarak ateşe konulur. Soğan hafif pembeleşince, bir çay kaşığı salça katılır. Biraz karıştırılır. Daha sonra bu harcın üstüne 1,5 litre su eklenip, karıştırılmadan kaynamaya bırakılır. Unun topaklaşması engellenene kadar karıştırılır. Bu süreçte, çorbanın tuzu da eklenir. Yaklaşık 10–15 dakika sonra, pişen çorba ateşten indirilir.

Melki Mantarı Yemeği

Çam mantarı veya çintar olarak da bilinen Melki mantarının kavrulması veya kızartılmasıyla hazırlanır. Az malzemesiyle kolayca hazırlanan yemeklerin başında gelir. Yüksek miktarda kalsiyum ve protein içeren bu yemek, vegan mutfakların da öncelikli tercihlerindendir.

Çırpma

Ispanağın başrolde olduğu yemeklerden biri de çırpmadır. İsteğe göre kabakla hazırlanan çeşitleri de mevcuttur. Ispanak, soğan, un ve su ile hazırlanan çırpma, atıştırmalık olarak da sunulur.

Metez

Çanakkale yöresi ile özdeşleşen metez, bir mantı çeşididir. Bazı yörelerde peynir veya patatesle hazırlansa da, Çanakkale mutfağında kıyma ile yapılmaktadır. Yoğurt ve salçalı sos eşliğinde servis edilir.

Tumbi

Çanakkale'nin yöresel lezzetlerinden biri de tumbidir. İnce bulgur, patlıcan, maydanoz gibi malzemelerle hazırlanan tumbi, önce tencerede kavrulur, ardından fırına verilir.  Önceden tavada kavrulup ardından fırınlanan bu lezzet zeytinyağı ile de taçlandırılarak servis edilmektedir.

Bayramiç Tahin Helvası

Çanakkale’nin Kaz Dağları eteklerinde yer alan bereketli ilçesi Bayramiç’e özgü bu coğrafi işaretli helva, kökeni Osmanlı dönemine, 1800'lü yıllara kadar uzanan yaklaşık iki asırlık bir gastronomi mirasıdır. Lezzetinin sırrı, özenle seçilen yerli susamların odun ateşinde kavrulup taş değirmenlerde ezilmesiyle elde edilen yoğun tahininde saklıdır. Katkı maddesi kullanılmadan şeker şerbeti ve çöven otu suyu ile birleştirilen tahin, ustalar tarafından küreklerle uzun süre yoğrulur. Ağızda dağılan tel tel dokusu ve yoğun susam aromasıyla Bayramiç Tahin Helvası, bölge mutfak kültürünün en özel lezzetlerinden biridir.

Gökçeada Efibadem Kurabiyesi

Gökçeada’nın asırlık yerel mutfak kültürüne ve pastanecilik geleneklerine dayanan Efibadem Kurabiyesi, adanın en tescilli lezzetlerinden biridir. Bu özel kurabiyenin sırrı, un yerine yoğun oranda kavrulmuş yerli badem içermesi ve yapımında sadece taze tereyağı kullanılmasıdır. Margarin veya hiçbir yapay katkı maddesi barındırmayan hamur, fırından çıktıktan sonra pudra şekeriyle buluşturulur. Ağızda anında dağılan gevrek dokusu ve yoğun badem aromasıyla Efibadem Kurabiyesi, Gökçeada kültürünü yansıtan en popüler lezzet ve hediyeliktir.

Biga Köftesi

Çanakkale’nin hayvancılığıyla ünlü ilçesi Biga’nın gastronomi alanındaki en önemli simgesi olan Biga Köftesi, kendine has lezzeti ve doğallığıyla öne çıkan coğrafi işaret tescilli bir lezzettir. Kökeni, 1900'lerin başında bölgeye göç eden ustaların getirdiği reçetelere ve ilçenin köklü et işleme kültürüne dayanmaktadır.

Biga Köftesi’nin en büyük sırrı, Kaz Dağları ve zengin bitki örtüsüne sahip Biga ovalarında tamamen doğal ortamda yetiştirilen dana ve düvelerin etlerinden üretilmesidir. Köftenin yapımında etin kaburga, gerdan ve kol kısımları tercih edilir. Et, dinlendirildikten sonra sadece kaya tuzu, çok az miktarda ekmek içi ve az miktarda soğanla yoğrulur; lezzeti baskılayacak hiçbir ağır baharat veya katkı maddesi kullanılmaz. Meşe kömürü ateşinde, oluklu ızgaralarda dışı mühürlenip içi sulu kalacak şekilde pişirilen Biga Köftesi, yüksek et kalitesi, az baharatlı doğal yapısı ve yumuşak dokusuyla bölge mutfak kültürünün en sevilen gastronomi markalarından biridir.

Bozcaada Reçelleri

Bozcaada’nın verimli topraklarında ve kendine has Ege ikliminde yetişen meyvelerden üretilen Bozcaada reçelleri, adanın köklü yerel mutfak kültürünün en tatlı simgeleridir. Tamamen geleneksel yöntemlerle, hiçbir yapay katkı maddesi kullanılmadan hazırlanan bu reçeller, özellikle ada kahvaltılarının vazgeçilmez birer parçasıdır.

Bozcaada reçellerinin en popüler ve imza niteliğinde olanı, adanın bağcılık kültürünün bir yansıması olan domates reçelidir. Özel bir domates türünün çekirdekleri çıkarıldıktan sonra bademle doldurularak yapılan bu sıra dışı lezzet, hafif ve aromatik tadıyla öne çıkar. Bunun yanı sıra adaya özgü gelincik reçeli, bahar aylarında toplanan gelincik yapraklarının hassas bir şekilde işlenmesiyle üretilir ve büyüleyici rengiyle dikkat çeker. Adanın zengin bitki örtüsünü ve meyve çeşitliliğini yansıtan karadut, incir ve üzüm reçelleri de meyvenin kendi tadını ve doğallığını koruyan üretim süreçleriyle adaya gelen ziyaretçilerin en çok tercih ettiği hediyelik lezzetlerin başında gelir.

Melki Yemeği

Çanakkale’de, özellikle Kaz Dağları eteklerindeki çam ormanlarında sonbahar yağmurlarının ardından yetişen "melki" (kanlıca) mantarı, bölge mutfağının en özel doğal lezzetlerindendir. Yüksek besin değeri ve etli dokusuyla bilinen bu vahşi mantar, temizlendikten sonra geleneksel olarak bol soğan, zeytinyağı ve salça ile kendi suyunda ağır ateşte sotelenerek pişirilir. Mantarın kendine has odunsu aromasını koruyan bu otantik yemek, Çanakkale'nin sonbahar gastronomi kültürünün vazgeçilmez bir parçasıdır.

Çanakkale Domatesi

Çanakkale’nin bereketli topraklarında yetiştirilen ve Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaret ile tescillenen Çanakkale Domatesi, Türkiye’nin en ünlü tarım ürünlerinden biridir. Kendine has kokusu, yoğun lezzeti ve yüksek kalitesiyle tescilli bir gastronomi markası haline gelmiştir.

Bu domatesin lezzet sırrı, Kaz Dağları’nın bol oksijeni, zengin toprak yapısı ve Çanakkale Boğazı’nın poyrazıyla oluşan benzersiz mikroklimada saklıdır. İri, etli, az çekirdekli yapısı ve mükemmel şeker-asit dengesiyle öne çıkan coğrafi işaretli Çanakkale Domatesi, yaz aylarında hasat edilerek hem taze tüketimde hem de kışlık sos ve salça yapımında bölge mutfak kültürünün temel taşını oluşturur.