مقاصد
عمارتهای دریایی
عمارتهای دریایی بیشماری که در امتداد تنگه بسفر قرار دارند، بهصورت رسمیتر با نام یالی شناخته میشوند. این عمارتها در ابتدا و بهطور سنتی از چوب ساخته میشدند و در میان مالکین ثروتمندی که از آنها به عنوان خانه دوم، بویژه برای تعطیلات استفاده میکردند، از محبوبیت برخوردار بودند. قدمت یالیهای امروزی در تنگه بسفر به قرن هجدهم، نوزدهم و بیستم میلادی برمیگردند، امری که باعث شده است بخش مهمی از تاریخ این منطقه باشند.
یالی نوعی ویلای کناررودخانه است که از دوران پس از فتح استانبول به جای مانده است. اینها خانههایی هستند که در سواحل شاخ طلایی استانبول، تنگه بسفر و سواحل دریای مرمره ساخته شدهاند و درحالیکه اندازه برخی از آنها به اندازه یک خانه کوچک یک ماهیگیر بود، یالیهای دیگر در اندازه عمارتهای عظیم و باشکوه ساخته میشدند و حتی خانههای باشکوه کناردریای سلاطین و خانوادههای سلطنتی را تشکیل میدادند.
یالیها نماد توانگری خانههای تابستانی بودند. پنجرههای این خانهها را بزرگ میساختند و در ارتفاع پایین نصب میکردند تا نسیم مدام به داخل خانه بوزد و منظره وسیعی از تنگه بسفر همواره قابلمشاهده باشد. مبلمان بهصورت جالب و سفارشی ساخته میشد و مبلمان آن نشاندهنده میزان ثروت و ارتباطات خانواده بود.
این خانههای امروزه، در اشکال و کاربریهای مختلف وجود دارند و عمارت اسما سلطان اکنون مکانی ایدهآل برای برگزاری جشنهای عروسی، رویدادها و نمایشها است. این سالن، که قدمت آن به سال 1873 برمیگردد، تاریخ جالبی را حکایت میکند. این عمارت به عنوان هدیهٔ عروسی به اسما سلطان داده شد و برای سالهای محل زندگی او بود. این مکان، با شکوه و زیبایی تمامی که دارد ارزش بازدید توسط گردشگرانی که مایل به دانستن تاریخ آن هستند، دارد.
با این حال، حکیمباشی صالیح افِندی یالیسی را میتوان امروزه در اکثر پستکارتهای تنگه بسفر مشاهده کرد. پل بزرگی که در سمت چپ برافراشته شده است در زمانهای خاصی از روز سایه میاندازد و برتر از یالی به نظر میرسد، انگار که میخواهد آن را کماهمیتتر جلوه دهد. بیشتر معماری و مبلمان اصلی حفظ شدهاند. یکی از پزشکان امپراطوری عثمانی به نام صالح افِندی این ملک خصوصی را ساخت، که اغلب از او به عنوان فردی عاشق باغبانی یاد میشود که باغ بزرگش در فصل تابستان پر بود از گلهای شکوفهدار.
کاخ هاتیجه (خدیجه) سلطان در منطقه اورتاکوی، که خیلی شباهتی به عمارت ندارد، کاخی باشکوه است که در اواخر قرن نوزدهم میلادی ساخته شده و نمونهای خوب از معماری نئوکلاسیک است. ساختمان این کاخ اکنون مکان یک باشگاه ورزشهای آبی است.
اگر به مکانهایی که روح دارند اعتقاد دارید، عمارت ساحلی بعدی جای خوبی است. عمارت یوسف ضیا پاشا که همچنین به نام «عمارت جنزده» نیز شناخته میشود در دهه 1910 ساخته شد. در آن زمان، یوسف ضیا پاشا این عمارت را در تنگه بسفر برای خودش و همسر محبوبش ساخت و همه چیزش را به خطر انداخت. با این حال، با شروع جنگ جهانی اول در سال 1914، ساخت این ویلا ناتمام ماند. وقتی کشتیهای یوسف ضیا پاشا یکی پس از دیگری غرق شدند، خانواده او در شرف ورشکستگی قرار گرفت.
خانواده پاشا پس از اینکه به خاطر مسائل مالی مجبور شدند به مصر بازگردند، به این عمارت کوچ کردند. وقتی خانواده او شروع به زندگی کردن در طبقه آخر کردند، عمارت متروکه و ناتمام نام «خانه جنزده» را به خود گرفت.
اگر استانبول قلب ترکیه است، پس تنگه بسفر نیز روح استانبول است. و هرچند تنگه بسفر منظرهای آشنا هم برای ساکنین و هم برای بازدیدکنندگان از آن است، با این حال زیبایی او بهطرز جاودانهای همچنان نفسگیر باقی مانده است.
