
کنگر فرنگی در فرهنگ غذایی ترکیه
کنگر فرنگی سبزیای است که از دوران باستان شناخته شده و بهطور گسترده مصرف میشده است. افسانه میگوید خدای زئوس عاشق زیبارویی فانی به نام سیناارا شد که در جزیره زیناری زندگی میکرد و برای دیدار برادرش پوزیدون، خدای دریاها، به آنجا رفت. زئوس سپس او را به الههای بدل کرد و آن دو در کوه المپ، کوه خدایان، با هم زندگی کردند. اما سیناارا پس از مدتی دلتنگ خانوادهاش شد و پنهانی به دیدار آنان رفت. زئوس که خشمگین شده بود، قلب سیناارا را با برگهای خاردار پوشاند و آن را به کنگر فرنگی تبدیل کرد. سپس آن را از المپ به پایین، به سوی جهان، پرت کرد.
کنگر فرنگی که سفره پادشاهان و اشراف را میآراست، از دوران باستان با خواص درمانیاش نیز شناخته شده است. این سبزی که به «بهترین دوست کبد» معروف است، کلسترول را کاهش میدهد، هضم را آسان میکند و از بیماریهای قلبیعروقی پیشگیری میکند.

کشاورزی
کنگر فرنگی جایگاه ویژهای در آشپزی ترکیه دارد. وقتی کنگر در بازارها و دستفروشیها ظاهر میشود، یعنی بهار فرا رسیده است. این سبزی که پیامآور هوای گرم است، بهویژه در ماههای آوریل و مه، جایگاه شایستهاش را بر سفرهها پیدا میکند. و از آنجا که آبوهوای معتدل را دوست دارد، بیشتر در مناطق اژه و مرمره کشت میشود.
بیش از ۱۴۰ گونه کنگر فرنگی در جهان وجود دارد، اما دو گونه در ترکیه برجستهاند. کنگر بایرامپاشا در منطقه مرمره کشت میشود، در حالی که نوع ساکیز در مناطق اژه و مدیترانه رایج است. کنگر ساکیز (ماستیک) را میتوان با برگهایش خورد. و کنگر بایرامپاشا گونهای بسیار بزرگ و کاسهمانند است که در آشپزی ترکیه کاربرد گستردهای دارد.
کنگر فرنگی را میتوان در موغلا، آیدین، آدانا، آنتالیا، بورسا، بالیکسیر و یالووا کشت کرد. با این حال، اولین شهری از ترکیه که با کنگر به ذهن میآید ازمیر است. بهویژه بخش اورلا در ازمیر به خاطر کنگرهایش شهرت دارد.
جشنواره کنگر فرنگی اورلا

جشنواره بینالمللی کنگر فرنگی که جشنی سنتی است، هر ساله در بخش اورلا در ازمیر، منطقهای که به کشت کنگر شهرت دارد، برگزار میشود. در این جشنواره که همه چیز درباره کنگر فرنگی در آن یافت میشود، میدان و خیابانهای اورلا به مدت سه روز میزبان کارگاههای آشپزی، چشش غذا، کارگاههای هنری، سخنرانی و کنسرتهای موسیقی است.
کشاورزانی که ماهها برای جشنواره آماده میشوند، مربا و غذاهای کنگری، سوغاتیهای با نقش کنگر و محصولات بافتنی به مهمانان عرضه میکنند. در میان غذاهای جذاب، امکان دیدن بستنی با طعم کنگر و سوشی با کنگر نیز کاملاً وجود دارد.

غذاهای سنتی ترکیه با کنگر فرنگی
البته در آشپزی ترکیه غذاهای سنتی کنگر بیشتر مورد پسند هستند. این غذاها هم از نظر ظاهر و هم از نظر طعم فوقالعاده دلنشیناند.
نخستین غذایی که به ذهن میرسد، کنگر و باقلای خیسشده در روغن زیتون است. این غذا به خاطر سبکی و طعم دلپذیرش میان مردم محلی و گردشگران بسیار محبوب است. با استفاده از خود کنگر به عنوان کاسه، میتوان تفسیرهای خلاقانه زیادی از این غذا ارائه داد. تهیه این غذا با نخود فرنگی، هویج، سیبزمینی و پیاز نیز کاملاً رایج است.
یکی دیگر از محبوبترین دستورها، کنگر با گوشت بره است که با گوشت بره خردشده و پیاز سیر تهیه میشود. همچنین میتوان کنگر شکمپر را میل کرد. این غذای ویژه ازمیر است. خوردنش به اندازه پختنش دشوار است، اما قطعاً ارزشش را دارد.
سوپ کنگر نیز به همان اندازه خوشمزه است. این سوپ مجلسی و تازه که با کنگر تازه تهیه میشود، طعمهای بهاری را به یاد میآورد. فصل بهار پر از کنگر را نمیتوان بدون سالادی از کنگر که با ماست خانگی ترکی روی آن ریخته شده باشد، به پایان رساند. این طعم خوشمزه که دستکم به خوشمزگی گزینههای شکمپر و روغن زیتون است، هم رضایتبخش و هم بسیار سبک است و برای رژیمگیرندگان عالی است.





